https://ploum.nl/uploads/Artikelen_en_Track_Records_en_expertise/Overig/pexels-cottonbro-studio-4604599.jpg

De Richtlijn voor Platformwerk: wederom een stap dichterbij, maar een definitief akkoord blijft uit

04 jan '24

Auteur(s): Tim de Jong en Michelle Westhoeve

Recent hebben onderhandelaars van het Europees Parlement en de Europese Commissie een ‘historisch’ akkoord bereikt over de Richtlijn voor Platformwerk. Deze richtlijn is bedoeld om platformwerkers meer arbeidsrechtelijke bescherming te geven. Met dit akkoord leek een definitieve richtlijn voor platformwerk (wederom) een stap dichterbij, maar niets is minder waar. Recent hebben 12 lidstaten, waaronder Frankrijk, Ierland, Italië en Zweden medegedeeld dat zij toch niet kunnen instemmen met de inhoud van het akkoord. Zij vrezen voor een te grote Europese inmenging in lokale arbeidswetgeving en zijn bang dat de regelgeving technologische innovatie remt. Aangezien de vereiste (gekwalificeerde) meerderheid in het Europees Parlement onzeker is, is de stemming uitgesteld naar een latere datum. Dit terwijl deze richtlijn hard nodig is. In eerdere blogs schreven wij al over de kwalificatieproblematiek bij platformwerkers van Deliveroo en Uber.

Wat is platformwerk?

Bij platformwerk worden diensten, in de meeste gevallen via een app of website, aangeboden op een platform. Deze platforms brengen vraag en aanbod van arbeid bij elkaar. Het werk wordt vervolgens uitgevoerd door platformwerkers die de werkzaamheden veelal verrichten als zelfstandige. Aangezien ze meestal geen arbeidsovereenkomst hebben met het platform of de opdrachtgever, ontberen zij arbeidsrechtelijke bescherming. Uit onderzoek van de Europese Commissie blijkt dat maar liefst 5,5 miljoen platformwerkers deze arbeidsrechtelijke bescherming mislopen, doordat zij geen zelfstandige zijn, maar eigenlijk werknemer.

Rechtsvermoeden van werknemerschap

In het onderhandelingsakkoord is vastgelegd dat in de toekomstige richtlijn een rechtsvermoeden van werknemerschap wordt geïntroduceerd. Dit rechtsvermoeden beoogt de platformwerker meer arbeidsrechtelijke bescherming te geven. Wanneer de relatie tussen het platform en de platformwerker voldoet aan ten minste twee van de vijf indicatoren, geldt een rechtsvermoeden van werknemerschap. De exacte indicatoren moeten nog worden gepubliceerd, maar in het persbericht van de Europese Parlement wordt van de volgende indicatoren uitgegaan:

  • De (maximale) vergoeding wordt bepaald door het platform;
  • Het platform houdt (elektronisch) toezicht op prestaties;
  • Het platform gaat over de verdeling of toewijzing van werk;
  • Het platform controleert de arbeidsomstandigheden en beperkt op de keuze van werktijden;
  • Het platform beperkt de vrijheid om het werk te organiseren en geeft regels over uiterlijk of gedrag.

Primeur: regels voor algoritmisch management

De Algemene Verordening Gegevensbescherming bepaalt dat geautomatiseerde besluitvorming onder bepaalde omstandigheden is toegestaan. In het onderhandelingsakkoord wordt nog een stap verder gegaan; onder geen voorwaarde is het voor platforms toegestaan om geautomatiseerde besluiten over ontslag of schorsingen van platformwerkers te nemen. Hierdoor komt er meer menselijk toezicht op de beslissingen van systemen die rechtstreeks van invloed zijn op de platformwerkers.

In het onderhandelingsakkoord is daarnaast opgenomen dat platforms verplicht zijn om de gevolgen van algoritmisch management te beoordelen voordat bepaalde beslissingen over arbeidsomstandigheden, veiligheid en gezondheid en grondrechten worden overgelaten aan algoritmes. Deze regels gelden naast de regels over algoritmes uit de nieuwe AI-verordening.

Regels over verwerking van persoonsgegevens

Ten slotte geeft het onderhandelingsakkoord voorschriften over het verwerken van persoonsgegevens. Zo wordt het verboden voor platforms om bepaalde categorieën van persoonsgegevens te verwerken, zoals gegevens over de persoonlijke overtuiging van platformwerkers en gegevens met betrekking tot privégesprekken. Platforms worden daarnaast verplicht om informatie over platformwerkers door te geven aan de nationale autoriteiten en vertegenwoordigers van platformwerkers, zoals vakbonden.

Omzeiling niet mogelijk: verplichtingen ook voor tussenpersonen

In het onderhandelingsakkoord wordt speciale aandacht besteed aan de rol van tussenpersonen. Platforms kunnen de verplichtingen onder de toekomstige richtlijn niet ontduiken door gebruik te maken van tussenpersonen. Lidstaten dienen er in de toekomst voor te zorgen dat platformwerkers die via tussenpersonen werken dezelfde rechten krijgen als platformwerkers die direct voor het platform actief zijn.

De Richtlijn voor Platformwerk: nog niet in kannen en kruiken

De volgende stap in het proces zou zijn dat het onderhandelingsakkoord wordt uitgewerkt in een richtlijn. Deze richtlijn moet vervolgens worden goedgekeurd door de Europese Raad en het Europese Parlement. Dit staat nu op losse schroeven, aangezien meerdere lidstaten hebben aangegeven niet akkoord te zullen gaan. Daarnaast zijn er in juni nieuwe verkiezingen voor het Europees Parlement waardoor het aantal voorstanders/tegenstanders voor het onderhandelingsakkoord kan wijzigen. De Richtlijn voor Platformwerk is misschien weer een (kleine) stap dichterbij, maar verre van definitief. Wordt vervolgd!

Meer weten over platformarbeid of zelfstandigen? Neem dan contact op met ons team Arbeidsrecht, of schrijf u in voor onze nieuwsbrief.

Contact

Advocaat

Michelle Westhoeve

Expertises:  Arbeidsrecht, Privacyrecht, Medezeggenschapsrecht, Transport en Logistiek, Bedrijven in moeilijkheden,

Advocaat

Tim de Jong

Expertises:  Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht,

Deel dit artikel

Blijf op de hoogte

Klik op het plusje en schrijf je in voor updates over dit onderwerp.

Expertise(s)

Onderwerp(en)

Met uw inschrijving blijft u op de hoogte van de laatste juridische ontwikkelingen op dit gebied. Vul hieronder uw gegevens in om per e-mail op te hoogte te blijven.

Persoonlijke gegevens

 

Bedrijfsgegevens

Meer informatie over hoe we uw persoons­gegevens gebruiken, kunt u lezen in onze privacyverklaring. U kunt uw voorkeuren altijd wijzigen via de link ‘Profiel wijzigen' of u afmelden via de link ‘Afmelden'. Deze links vindt u onderaan ieder bericht dat u van Ploum ontvangt.

* Verplicht in te vullen velden.

Geïnteresseerd in

Persoonlijke gegevens

 

Bedrijfsgegevens

Meer informatie over hoe we uw persoons­gegevens gebruiken, kunt u lezen in onze privacyverklaring. U kunt uw voorkeuren altijd wijzigen via de link ‘Profiel wijzigen' of u afmelden via de link ‘Afmelden'. Deze links vindt u onderaan ieder bericht dat u van Ploum ontvangt.

* Verplicht in te vullen velden.

Geïnteresseerd in

Account aanmaken

Haal alles uit Ploum.nl. Binnen een minuut geregeld.

Ik heb al een account

Voordelen Mijn Ploum

  • Volgen wat u interessant vindt
  • Krijg aanbevelingen op basis van uw interesses

*Verplicht in te vullen velden.

Ik heb al een account

Voordelen Mijn Ploum

Volgen wat u interessant vindt

Krijg aanbevelingen op basis van uw interesses

{phrase:advantage_3}

{phrase:advantage_4}


Waarom vragen we uw naam?

We vragen u om uw voor- en achternaam zodat wij die kunnen gebruiken als u zich bijvoorbeeld inschrijft op een Ploum Kennisevent.

Wachtwoord

Er wordt automatisch een wachtwoord voor u aangemaakt. Zodra uw account is aangemaakt ontvangt u dit wachtwoord in een welkomstmail. U kunt er direct mee inloggen. Dit wachtwoord kunt u indien gewenst ook zelf aanpassen via de wachtwoord vergeten functie.