https://ploum.nl/uploads/Artikelen_en_Track_Records_en_expertise/Douane_en_Logistiek/recycle_only.jpg

De PPWR is van toepassing: wat betekent de nieuwe Europese verpakkingsverordening voor uw onderneming?

30 okt '26

Auteur(s): Marijn van Tuijl, Ferah Taptik en Josje van den Berg

Sinds 12 augustus 2026 is de nieuwe Europese verpakkingsverordening (Verordening (EU) 2025/40), beter bekend als de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR), in beginsel van toepassing. De verordening stelt nieuwe eisen aan verpakkingen en brengt verplichtingen mee voor ondernemingen in uiteenlopende sectoren. Niet alleen verpakkingsfabrikanten, maar ook importeurs, merkeigenaren en ondernemingen die verpakte producten verkopen, kunnen hiermee te maken krijgen.

De PPWR heeft tot doel verpakkingsafval te verminderen, hergebruik en recycling te bevorderen en de Europese regels voor verpakkingen verder te harmoniseren. Sommige verplichtingen gelden inmiddels, terwijl andere eisen de komende jaren stapsgewijs van toepassing worden. 

Voor ondernemingen is het daarom belangrijk om te weten welke verplichtingen nu al gelden, welke veranderingen eraan komen en wat dit betekent voor hun verpakkingen, bedrijfsvoering en leveranciersafspraken. In deze blog bespreken wij de belangrijkste aandachtspunten.

Welke rol vervult uw onderneming onder de PPWR?

Een van de eerste vragen is welke rol uw onderneming onder de PPWR vervult. De verordening onderscheidt verschillende partijen binnen de verpakkingsketen, waaronder fabrikanten, leveranciers, importeurs, distributeurs en producenten. Welke verplichtingen gelden, hangt af van de activiteiten van de onderneming, het type verpakking en haar positie binnen de keten.

Een onderneming hoeft verpakkingen niet zelf te produceren om als fabrikant te worden aangemerkt. Bij verkoop- en verzamelverpakkingen is de fabrikant doorgaans de onderneming die de verpakking vult en het verpakte product in de EU in de handel brengt, vaak de merkeigenaar. Bij andere verpakkingen, zoals verzendverpakkingen, kan juist de onderneming die de verpakking vervaardigt als fabrikant kwalificeren. Ook een onderneming die verpakkingen onder haar eigen naam of handelsmerk laat ontwerpen of vervaardigen, kan als fabrikant worden aangemerkt. Bij verpakkingen zonder merknaam kan onder meer bepalend zijn wie opdracht geeft voor de vervaardiging en de ontwerpspecificaties vaststelt. Voor bepaalde micro-ondernemingen geldt een bijzondere regeling.

Daarnaast maakt de PPWR onderscheid tussen een fabrikant en een producent. Deze begrippen hebben een verschillende juridische betekenis. De fabrikant is verantwoordelijk voor de naleving van de toepasselijke duurzaamheids- en etiketteringseisen. De producent is verantwoordelijk voor verplichtingen op het gebied van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV), waaronder registratie, rapportage en de financiering van het beheer van verpakkingsafval.

Voor de kwalificatie als producent is met name van belang welke onderneming de verpakking of het verpakte product voor het eerst aanbiedt op het grondgebied van de lidstaat waar de verpakking naar verwachting afval zal worden. Daarbij maakt de PPWR onderscheid naar het type verpakking en de wijze waarop deze wordt aangeboden. Zo kan bij levering van verpakte producten aan een distributeur in een andere lidstaat die distributeur als producent kwalificeren, terwijl bij rechtstreekse grensoverschrijdende verkoop aan eindgebruikers juist de verkoper als producent kan worden aangemerkt. Ook voor bepaalde lege verpakkingen en ondernemingen die verpakte producten uitpakken, gelden specifieke regels.

De fabrikant en de producent kunnen dezelfde onderneming zijn, maar dit hoeft niet het geval te zijn. Het is daarom belangrijk om de verantwoordelijkheden per verpakkingsstroom vast te stellen.

Welke verpakkingen vallen onder de PPWR?

De PPWR kent een ruime definitie van het begrip verpakking. Niet alleen de verpakking waarin een product wordt verkocht, maar ook bijvoorbeeld transportverpakkingen, verzenddozen, verpakkingen voor webshops en bepaalde verpakkingen die op het verkooppunt worden gevuld, kunnen onder de verordening vallen.

Afhankelijk van het type verpakking kunnen verschillende eisen gelden. Daarbij gaat het onder meer om de samenstelling, recyclebaarheid, etikettering en het gebruik van gerecycled materiaal.

Ook het moment waarop een verpakking in de handel wordt gebracht, kan van belang zijn. Voor verschillende nieuwe verplichtingen gelden namelijk eigen toepassingsdata en overgangsregelingen. Of bestaande voorraden nog mogen worden verkocht of gebruikt, moet daarom per verplichting worden beoordeeld.

Voor ondernemingen is het verstandig om hun verschillende verpakkingsstromen in kaart te brengen en te beoordelen welke regels daarop van toepassing zijn.

De EU-conformiteitsverklaring: wat moeten ondernemingen regelen?

Een belangrijke verplichting onder de PPWR is de EU-conformiteitsverklaring (EU Declaration of Conformity, EU-DoC). Hiermee verklaart de fabrikant dat een verpakking voldoet aan de toepasselijke wettelijke eisen.

Sinds 12 augustus 2026 moeten fabrikanten in beginsel vóór het in de handel brengen van verpakkingen de voorgeschreven conformiteitsbeoordeling uitvoeren of laten uitvoeren. Zij moeten de naleving van de toepasselijke eisen kunnen onderbouwen met technische documentatie en een EU-conformiteitsverklaring opstellen. Niet alle technische eisen uit de PPWR zijn echter al van toepassing. Voor verschillende eisen gelden latere toepassingsdata. De conformiteitsbeoordeling moet daarom worden afgestemd op de eisen die op het betreffende moment daadwerkelijk gelden.

Voor ondernemingen betekent dit dat zij niet alleen moeten nagaan of hun verpakkingen aan de wettelijke eisen voldoen, maar ook of de vereiste documentatie beschikbaar is. Daarbij kunnen zij afhankelijk zijn van informatie en testresultaten van hun verpakkingsleveranciers.

Ook importeurs en distributeurs hebben eigen verplichtingen. Zo moeten importeurs onder meer controleren of de fabrikant de vereiste conformiteitsbeoordeling heeft uitgevoerd en de relevante documentatie heeft opgesteld. Distributeurs moeten eveneens bepaalde controles uitvoeren voordat zij verpakkingen op de markt aanbieden.

Het ontbreken van vereiste documentatie kan aanleiding geven tot maatregelen door toezichthouders. Het is daarom belangrijk om tijdig duidelijke afspraken te maken over wie verantwoordelijk is voor de naleving van de toepasselijke eisen en het beschikbaar stellen van de benodigde documenten.

Welke nieuwe eisen komen er nog aan?

De PPWR introduceert de komende jaren strengere eisen aan verpakkingen. Deze hebben onder meer betrekking op recyclebaarheid, verpakkingsminimalisatie, hergebruik, gerecycled materiaal en etikettering. Ook worden bepaalde verpakkingsvormen beperkt. Daarnaast gelden sinds 12 augustus 2026 specifieke beperkingen voor PFAS in verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen.

Recyclebaarheid

Sinds 12 augustus 2026 geldt onder de PPWR de algemene verplichting dat verpakkingen recyclebaar moeten zijn. De gedetailleerde Europese ontwerpcriteria voor recycling worden echter pas vanaf 1 januari 2030 van toepassing, of 24 maanden na de inwerkingtreding van de relevante gedelegeerde handelingen indien dat later is. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de gebruikte materialen en de mogelijkheden om de verpakking na gebruik te recyclen. In de daaropvolgende jaren worden de eisen verder aangescherpt, onder meer door eisen aan recycling op grote schaal. Voor bepaalde verpakkingscategorieën gelden specifieke uitzonderingen.

Verpakkingsminimalisatie

Ook stelt de PPWR strengere eisen aan het gewicht en volume van verpakkingen. Uiterlijk vanaf 1 januari 2030 moeten fabrikanten en importeurs er in beginsel voor zorgen dat verpakkingen zo zijn ontworpen dat het gewicht en volume worden beperkt tot het minimum dat nodig is om de functionaliteit ervan te waarborgen. Tot die tijd blijven de bestaande Europese eisen voor verpakkingsminimalisatie relevant. Daarnaast worden regels ingevoerd om onnodige lege ruimte in verpakkingen te beperken. Voor verkoopverpakkingen geldt vanaf 12 februari 2028 de verplichting om de lege ruimte te beperken tot wat noodzakelijk is voor de functionaliteit van de verpakking, waaronder de bescherming van het product. Voor deze verpakkingen schrijft de PPWR geen vaste maximale lege-ruimteverhouding van 50% voor. Voor verzamel-, transport- en e-commerceverpakkingen geldt vanaf 1 januari 2030, of drie jaar na de inwerkingtreding van de relevante uitvoeringshandelingen indien dat later is, in beginsel wel een maximale lege-ruimteverhouding van 50%. Dit kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor de wijze waarop webwinkels hun producten verpakken en verzenden.

Hergebruik en beperkingen op bepaalde verpakkingen

De PPWR bevat daarnaast nieuwe verplichtingen voor het hergebruik van bepaalde verpakkingen. Vanaf 2030 gelden onder meer hergebruikdoelstellingen voor verschillende soorten transportverpakkingen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende transportstromen. Voor bepaalde interne en binnenlandse leveringen gelden verdergaande hergebruikverplichtingen dan voor andere transportstromen. De precieze verplichtingen en uitzonderingen hangen onder meer af van het type verpakking en de wijze waarop deze wordt gebruikt. Ook worden vanaf 2030 bepaalde verpakkingsvormen verboden of beperkt. Het gaat bijvoorbeeld om specifieke eenmalige kunststofverpakkingen voor bepaalde toepassingen, waaronder bepaalde kleine verpakkingen voor levensmiddelen en toiletartikelen in hotels. Dit kan gevolgen hebben voor ondernemingen die dergelijke verpakkingen gebruiken of op de markt brengen.

Gerecycled materiaal en etikettering

Verder introduceert de PPWR gefaseerd eisen aan het gebruik van gerecycled materiaal in bepaalde kunststofverpakkingen. Ook komen er nieuwe geharmoniseerde etiketteringsvoorschriften, die consumenten onder meer moeten helpen om verpakkingsafval op de juiste manier te scheiden. De verplichting om verpakkingen van een geharmoniseerd etiket met informatie over de materiaalsamenstelling te voorzien, wordt in beginsel vanaf 12 augustus 2028 van toepassing, of 24 maanden na de inwerkingtreding van de relevante uitvoeringshandelingen indien dat later is. Voor bepaalde verpakkingen gelden uitzonderingen. Zo zijn transportverpakkingen, met uitzondering van e-commerceverpakkingen, van deze specifieke etiketteringsverplichting uitgezonderd.

Hoewel veel van deze eisen pas de komende jaren van toepassing worden, is het verstandig om hier nu al rekening mee te houden bij de ontwikkeling, inkoop en aanpassing van verpakkingen.

Wat betekent de PPWR voor uw leveranciers- en commerciële afspraken?

De PPWR heeft niet alleen gevolgen voor de verpakkingen zelf, maar ook voor de afspraken tussen ondernemingen en hun leveranciers. Ondernemingen kunnen voor de naleving van de PPWR afhankelijk zijn van informatie, testresultaten en documentatie van hun verpakkingsleveranciers. Het uitbesteden van de productie betekent echter niet automatisch dat een onderneming ook haar wettelijke verantwoordelijkheden overdraagt.

Daarom is het verstandig om bestaande leveranciers- en inkoopovereenkomsten tegen het licht te houden. Denk bijvoorbeeld aan afspraken over het aanleveren en actualiseren van technische documentatie, het melden van wijzigingen in verpakkingsmaterialen en de verdeling van verantwoordelijkheden wanneer verpakkingen niet aan de wettelijke eisen voldoen. Ook kunnen afspraken nodig zijn over de kosten van aanpassingen aan verpakkingen, de gevolgen voor bestaande voorraden en de aansprakelijkheid bij non-conformiteit.

Voor ondernemingen die in meerdere EU-lidstaten actief zijn, verdient bovendien de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid bijzondere aandacht. Hoewel de PPWR de regels op dit gebied verder harmoniseert, blijven nationale verplichtingen en verschillen in de uitvoering relevant. Ondernemingen die in Nederland actief zijn, moeten daarbij ook rekening houden met de toepasselijke Nederlandse regels voor verpakkingen en verpakkingsafval.

Wat betekent de PPWR concreet voor uw onderneming?

De PPWR raakt een brede groep ondernemingen en heeft gevolgen voor zowel hun verpakkingen als hun bedrijfsvoering. Hoewel een deel van de nieuwe eisen pas de komende jaren geldt, is het verstandig om nu al voorbereidingen te treffen.

Een eerste stap is om vast te stellen welke rol uw onderneming onder de PPWR vervult, welke verpakkingen onder de verordening vallen en welke verplichtingen daarbij horen. Vervolgens kan worden beoordeeld of de benodigde documentatie beschikbaar is en of bestaande leveranciersafspraken moeten worden aangepast.

Heeft u vragen over de gevolgen van de PPWR voor uw onderneming of wilt u weten of uw verpakkingen en leveranciersafspraken aan de nieuwe eisen voldoen?
Neem contact op met ons team. Wij adviseren u graag over de juridische verplichtingen en de praktische gevolgen daarvan voor uw onderneming.

Contact

Advocaat, Partner

Marijn van Tuijl

Expertises:  Voedsel- en Warenpraktijk, Douanerecht, Transportrecht, Food, Transport en Logistiek, Haven en Douane, Douane en Internationale Handel, Handhaving en sancties, Internationale Sancties en Exportcontrole , E-commerce,

Advocaat, Partner

Jikke Biermasz

Expertises:  Douanerecht, Transportrecht, Verzekerings- en Aansprakelijkheidsrecht, Voedsel- en Warenpraktijk, Haven en Douane, Food, Transport en Logistiek, Douane en Internationale Handel, Internationale Sancties en Exportcontrole , E-commerce,

Advocaat

Ferah Taptik

Expertises:  Douanerecht, Voedsel- en Warenpraktijk, Transportrecht, Transport en Logistiek, Haven en Douane, Food, Douane en Internationale Handel, E-commerce,

Juridisch medewerker

Josje van den Berg

Deel dit artikel

Blijf op de hoogte

Klik op het plusje en schrijf je in voor updates over dit onderwerp.

Met uw inschrijving blijft u op de hoogte van de laatste juridische ontwikkelingen op dit gebied. Vul hieronder uw gegevens in om per e-mail op te hoogte te blijven.

Persoonlijke gegevens

 

Bedrijfsgegevens

Meer informatie over hoe we uw persoons­gegevens gebruiken, kunt u lezen in onze privacyverklaring. U kunt uw voorkeuren altijd wijzigen via de link ‘Profiel wijzigen' of u afmelden via de link ‘Afmelden'. Deze links vindt u onderaan ieder bericht dat u van Ploum ontvangt.

* Verplicht in te vullen velden.

Geïnteresseerd in

Persoonlijke gegevens

 

Bedrijfsgegevens

Meer informatie over hoe we uw persoons­gegevens gebruiken, kunt u lezen in onze privacyverklaring. U kunt uw voorkeuren altijd wijzigen via de link ‘Profiel wijzigen' of u afmelden via de link ‘Afmelden'. Deze links vindt u onderaan ieder bericht dat u van Ploum ontvangt.

* Verplicht in te vullen velden.

Geïnteresseerd in

Account aanmaken

Haal alles uit Ploum.nl. Binnen een minuut geregeld.

Ik heb al een account

Voordelen Mijn Ploum

  • Volgen wat u interessant vindt
  • Krijg aanbevelingen op basis van uw interesses

*Verplicht in te vullen velden.

Ik heb al een account

Voordelen Mijn Ploum

Volgen wat u interessant vindt

Krijg aanbevelingen op basis van uw interesses

{phrase:advantage_3}

{phrase:advantage_4}


Waarom vragen we uw naam?

We vragen u om uw voor- en achternaam zodat wij die kunnen gebruiken als u zich bijvoorbeeld inschrijft op een Ploum Kennisevent.

Wachtwoord

Er wordt automatisch een wachtwoord voor u aangemaakt. Zodra uw account is aangemaakt ontvangt u dit wachtwoord in een welkomstmail. U kunt er direct mee inloggen. Dit wachtwoord kunt u indien gewenst ook zelf aanpassen via de wachtwoord vergeten functie.