Overheidsbezoeken en invallen door autoriteiten

Zo kunnen wij u helpen

Zeker indien het bezoek onaangekondigd plaatsvindt is het belangrijk om niet in paniek te raken en het overzicht te behouden. Dat kan simpelweg door het instellen van procedures waardoor iedereen binnen de onderneming weet wat zijn of haar rol is bij een bezoek of een inval. Denk hierbij tegenwoordig ook zeker aan (social)media- beleid. In de basis zijn er 9 stappen waar iedere onderneming rekening mee moet houden bij een bezoek of een inval.

1. Vraag naar de reden van het bezoek en of het verplicht is mee te werken.
2. Neem zo snel mogelijk contact op met een advocaat die ervaring heeft met bestuurs- en strafrechtelijke handhaving en onverwachte bezoeken van de overheid.
3. Neem contact op met de aangewezen verantwoordelijke IT- beheerder.
4. Beantwoord geen inhoudelijke vragen van de ambtenaren voordat u met uw advocaat heeft overlegd.
5. Noteer de namen van de ambtenaren, het identiteitsnummer van hun legitimatiebewijs (men is verplicht die te tonen) en de tijd van aankomst.
6. Ontvang de ambtenaren in een ruimte zonder computers of papieren, begeleid door geselecteerde medewerkers van de onderneming, en verzoek de ambtenaren te wachten tot de komst van de advocaat.
7. Leg, indien van toepassing, vast in welke ruimte de ambtenaren zijn geweest, welke documenten en computersystemen toegang tot is geweest. Leg vast of er documenten in beslag zijn genomen, gekopieerd zijn of gefotografeerd. Vraag naar een lijst van in beslaggenomen documenten (men is verplicht die op te maken indien stukken in beslag worden genomen).
8. Leg het tijdstip van het einde van het bezoek/de inval vast, controleer of alle ambtenaren zijn vertrokken en of er geen spullen van hen zijn achtergebleven.
9. Zorg voor een goede debriefing en bespreek, indien nodig, mediabeleid.

Wij geven hieronder nog enige toelichting op de verschillen tussen toezicht en opsporing.

Toezicht of opsporing; de verschillen

Invallen in het kader van toezicht vinden plaats op grond van het toezicht op de naleving van wetgeving, en bij opsporing richt de inval zich op het onderzoek naar strafbare feiten.

Bevoegdheden tijdens inval - opsporing

De opsporing ten behoeve van ordeningswetgeving is geregeld in de Wet Economische Delicten (WED). De opsporingsambtenaren die zijn belast met de opsporing van strafbare feiten op grond van deze wet beschikken over de volgende bevoegdheden tijdens een inval.

• uitlevering vorderen en inbeslagname van voor inbeslagname vatbare voorwerpen
• gegevens vorderen
• doorzoeken ter inbeslagneming van voorwerpen 
• zaken onderzoeken, aan opneming onderwerpen en daarvan monsters nemen
• vervoermiddelen onderzoeken

Het is verplicht om te voldoen aan een verzoek tot medewerking van een opsporingsambtenaar. Het opzettelijk niet voldoen aan een vordering is een strafbaar feit op grond van artikel 26 de Wet Economische Delicten. Daarnaast zijn opsporingsambtenaren bevoegd om personen aan te houden, plaatsen te betreden om personen aan te houden, mensen op te houden voor verhoor en spullen in beslag te nemen.

Buiten deze bevoegdheden kunnen op grond van het Wetboek van Strafvordering diverse andere strafvorderlijke bevoegdheden worden ingezet voorafgaand, tijdens en/of na een doorzoeking. Hierbij kan worden gedacht aan het afluisteren van telefoons, het tappen van internet verbindingen of het hacken van geautomatiseerde werken.

Bevoegdheden tijdens inval - toezicht

• Het zonder toestemming betreden van plaatsen. Toegang kan worden afgedwongen.
• Inlichtingen kunnen worden gevorderd, hieronder vallen ook documenten en kopieën.
• Inzage vorderen van identiteitsbewijs, inzage vorderen en kopieën maken van zakelijke gegevens. Denk hierbij aan administratie en correspondentie van de onderneming
• Vervoersmiddelen en zaken onderzoeken; denk hierbij aan bijvoorbeeld het nemen van monsters.

In bijzondere wetten kunnen nog aanvullende/ afwijkende bevoegdheden worden toegekend. Het is verplicht om te voldoen aan een verzoek van een toezichthouder, dit heet de medewerkingsplicht (Artikel 5:20 Awb). Het opzettelijk niet voldoen aan de medewerkingsplicht is een strafbaar feit op grond van artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht.

Conclusie van overheidsbezoeken en invallen door autoriteiten

Toezicht of opsporing, nationaal of internationaal onderzoek, dit zijn de basisregels om een onverwacht bezoek van de autoriteiten zoveel mogelijk te structureren. Want in veel gevallen begint hier pas het echte werk. Immers, een inval kan leiden tot een ingrijpende sanctie voor personen en ondernemingen.

Het is dan ook aan te bevelen om voor uw onderneming te bepalen hoe u zo goed mogelijk bent voorbereid op een doorzoeking. Want een goede voorbereiding gaat verder dan de basisregels. De ervaring leert dat hiermee veel ellende kan worden voorkomen. Ploum heeft een team van specialisten op dit gebied, zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk. Dit team is in staat om 24/7 ‘tailor made’ oplossingen te bieden.

U kunt ons altijd via bovenstaande contactgegevens bereiken, in geval van nood of om u te begeleiden bij het opstellen van een protocol en het trainen van medewerkers.